Skarbiec Atreusza

07Mykene_Atreus01

Grobowiec w Mykenach zwany Skarbcem Atreusza to niewątpliwie największe osiągnięcie mykeńskiej architektury. Zbudowano go ok. 1350 r. p.n.e. najpewniej dla jakiegoś niezidentyfikowanego miejscowego władcy. Wiązanie budowli ze zdobywcą Troi Agamemnonem (czasami można spotkać nazwę grób Agamemnona) i jego ojcem Atreuszem nie ma bowiem żadnych podstaw naukowych.

Skarbiec Atreusza to największy ze znanych nam mykeńskich grobowców tolosowych, zwanych też ze względu na kształt ulowymi. Do II w. n.e. był też największym na świecie zadaszonym pomieszczeniem bez podpór. Osiągnięcie Mykeńczyków przebili dopiero Rzymianie, gdy postawili Panteon.

Atreus-2

Przekrój Skarbca Atreusza. Z lewej strony widać małą komorę boczną.

Budowniczowie grobowca zaczęli swoją pracę od wyrąbania we wzgórzu wielkiej dziury. Następnie zaczęli w niej budować z kamieni okrągłe pomieszczenie o średnicy 14,5 m i wysokości 13,2 m. Każda kolejna warstwa kamieni była lekko wsunięta do wewnątrz. W ten sposób pomieszczenie zwężało się ku górze aż powstała pozorna kopuła przypominająca kształtem dawne ule. W trakcie budowy konstrukcję sukcesywnie przysypywano ziemią, co zapewniało jej stabilność.

Budowniczowie włożyli wiele wysiłku w to, by wnętrze wyglądało imponująco. Skuli m.in. wysunięte brzegi kamieni. Ozdobili też czymś sklepienie kopuły (może metalowymi gwiazdami?). Do naszych czasów zachowały się bowiem zaczepy z brązu.

Treasury_Atreus

Do wnętrza grobowca prowadzi monumentalny niezadaszony korytarz zwany dromos (patrz górne zdjęcie), który ma 37 m długości i 6 m szerokości. Na jego końcu znajduje się fasada wysokości 10,5 m z prostokątnym wejściem, które wieńczy kamienne nadproże o masie co najmniej 100 ton. To kolejny dowód, że ludzie sprzed kilka tysięcy lat doskonale radzili sobie z przemieszczaniem wielkich bloków kamiennych. Widoczny nad nadprożem trójkąt miał za zadanie odciążać je, by nie pękło. Podobnie skonstruowane jest też mniejsze wejście do bocznej komory.

Po pogrzebie zasypano także dromos i miejsce pochówku znów wyglądało jak zwykłe wzgórze. Niestety nie zapobiegło to obrabowaniu grobowca, do czego doszło już w starożytności. Na szczęście sam grobowiec przetrwał i jest świadectwem wielkich umiejętności Greków żyjących ponad 3350 lat temu.

07Mykene_Atreus03

Sklepienie grobowca

Zdjęcia górne i dolne na licencji Creative Commons (by-sa 2.0). Autor: Fingalo.

Zdjęcie środkowe na licencji Creative Commons (by 2.0) Autor: Carlos M. Pietro.