Baalbek

Świątynia Bachusa w Baalbek

Położone w Libanie Baalbek przez prawie całą starożytość było miejscem kultu. Najdłużej czczono tam trzy bóstwa semickie: boga burzy Baala-Hadada, boginię płodności Atargatis i trzeciego niezidentyfikowanego boga. Badania archeologiczne wskazują, że ich kult w tym miejscu zaczął się prawdopodobnie już w III tysiącleciu p.n.e.

Gdy po podbojach Aleksandra Wielkiego władzę nad Bliskim Wschodem objęli monarchowie greckiego i macedońskiego pochodzenia Baalbek przekształcono w Heliopolis, czyli Miasto Słońca, a czcić zaczęto bóstwa greckie. Potem miasto znalazło się w granicach imperium rzymskiego, a Oktawian August założył w nim kolonię weteranów Julia Augusta Felix. Wtedy to Baalbek stało się miejscem kultu Jowisza Heliopolitańskiego, Wenus i Bachusa (Dionizosa).

Wszystkie te zmiany bóstw były jednak pozorne. Jowisz był bowiem rzymskim odpowiednikiem Baala-Hadada, a Wenus bogini Atargatis.

baalbektemple-jupiter

Pod władzą Rzymu Baalbek-Heliopolis stało się niezwykle ważnym centrum religijnym. Ogromnym kosztem postawiono imponujący kompleks świątyń. Największa z nich poświęcona była Jupiterowi (Jowiszowi). Miała kolumny wysokości 20 m, a do budowy jej podstawy użyto m.in. przeogromnych bloków kamiennych o masie około 400 i 800 ton. Do naszych czasów przetrwała z niej tylko ta podstawa i sześć samotnie stojących arcywysokich kolumn (na zdjęciu powyżej).

Drugą co do wielkości była świątynia Bachusa (pierwsze zdjęcie), która przetrwała do naszych czasów w całkiem dobrym stanie. To w jej wnętrzu najlepiej widać jak rzymski monumentalizm połączył się w Baalbek z hellenistyczną miłością do bogatego zdobnictwa (zdjęcie poniżej).

baalbek-bachus-fr

Całość kompleksu uzupełniała oddalona od niego o sto metrów okrągła świątynia Wenus i ogromne propyleje (monumentalna brama) wiodące na dziedzińce zbudowane przed świątynią Jowisza.

Wraz z upadkiem Rzymu i pogańskich bogów Baalbek utraciło swe religijne znaczenie. Arabowie przekształcili je w fortecę. Później wśród dawnych świątyń wyrosły domy. Pierwsi archeolodzy pojawili się tam już w XIX w. i zaczęli odtwarzać przeszłość i piękno tego miejsca.

baalbek-rekonstrukcja-reconstruction

Zdjęcia pierwsze, trzecie i czwarte są na licencji GNU FDL. Autor: BlingBling10.

Drugie zdjęcie jest na licencji Creative Commons. Autor: Heretiq.